Netcongestie en een turbulente stroommarkt zetten een rem op de ontwikkeling van zonneparken. Toch valt er nog steeds een aantrekkelijk rendement te behalen met investeringen in hernieuwbare energie. Dat bewijst het Brabantse Zonneveld De Melkbussen.
Als je over de A58 rijdt tussen Roosendaal en Bergen op Zoom zijn ze niet te missen:
twee metershoge melkbussen staan daar al jaren langs de snelweg, als herinnering aan de zuivelindustrie. Maar onlangs moesten Kobus en Kwiebus - zo heet het kunstwerk - een eindje worden verplaatst.
Ze krijgen meer dan 35.000 zonnepanelen als buren, in een nieuw zonneveld waarin het
ASN Energie & Innovatiefonds dit jaar heeft geïnvesteerd. Dankzij de financiering kan nog dit
jaar stroom worden opgewekt door het zonnepark. Met een vermogen van 24 megawatt wekt
het genoeg elektriciteit op om tienduizenden huishoudens van duurzame stroom te voorzien.
PROJECT MET LANGE VOORGESCHIEDENIS
Daarmee zit er nu echt vaart in een project dat een lange aanloop heeft gehad. De
vergunning voor het zonneveld tussen Wouw en Heerle langs de A58 is al in 2018 aangevraagd
en verleend. In jaren gerekend is dat niet zo gek lang geleden, maar de markt voor zonne-energieprojecten is sindsdien drastisch veranderd.
De coronaperiode werd gevolgd door een tijd van sterk toenemende bouwkosten en gestegen rentes. Tegenwoordig zorgt ook netcongestie ervoor dat de businesscase van hernieuwbare energieprojecten een stuk lastiger rond te rekenen is. Het gevolg: veel buitenlandse investeerders trokken zich de
afgelopen tijd terug uit de Nederlandse markt - ook Zonneveld De Melkbussen was tot voor kort in handen van een Deense partij.
KLIMAATFONDS PAKTE DE HANDSCHOEN OP
Ondanks de goed uitgewerkte en solide opzet, met veel aandacht voor de natuur en stakeholders in de omgeving, wisselde het project al diverse keren van eigenaar en dreigde het uiteindelijk op de plank te blijven liggen. Tot Klimaatfonds Nederland het kreeg aangeboden en de handschoen oppakte.
Floris Leuftink is managing director en medeoprichter van Klimaatfonds Nederland. Het richt zich op de realisatie van grootschalige zonne-energieprojecten in Nederland, aangevuld met batterijopslag en in de
toekomst ook waterstof. Leuftink: ‘We willen de energietransitie versnellen door de realisatiegraad van zonneprojecten te vergroten. Dit is een mooi voorbeeld van wat wij willen doen: projecten die blijven liggen, oppakken en succesvol realiseren.’
De MELKBUSSEN KRIJGT NETAANSLUITING
De voorwaarden waaronder een zonnepark een goede investering is, zijn de afgelopen jaren nogal veranderd. Maar dat wil niet zeggen dat alle projecten en plannen dan maar moeten worden afgeschreven, zegt Leuftink.
Voor Zonneveld De Melkbussen waren bijvoorbeeld alle vergunningen en de grond al geregeld. Tegenwoordig misschien minstens zo belangrijk: er was ook al een netaansluiting toegezegd, en dankzij een crowdfundingsactie hadden particulieren en de grondeigenaar al deels bijgedragen aan de financiering. Voor de komende 15 jaar garandeert een SDE-subsidie bovendien een minimumopbrengst voor de te leveren stroom.
EIGEN VERMOGEN UIT HET ASN ENERGIE & INNOVATIEFONDS
Een prima uitgangspunt voor de overname door Klimaatfonds Nederland eerder dit jaar. De deal werd mede mogelijk gemaakt door het ASN Energie & Innovatiefonds, dat met een aandelenparticipatie en een aandeelhouderslening bijdroeg. De bouw kon daarop snel beginnen, reden waarom uitvoerder Eigen Energie in mei de melkbussen verplaatste.
Klimaatfonds Nederland is niet zelf de projectontwikkelaar, maar slaat een brug tussen de duurzame projecten en de kapitaalmarkt. Dat werkt prettig samen, zegt Stijn Welage, investment director bij StartGreen Capital, de investment advisor van het ASN Energie & Innovatiefonds. ‘Wat wij niet hebben, is een technisch team dat op de grond projecten begeleidt — dat hebben zij wel. Samen kunnen we projecten rondkrijgen dankzij overlappende kwaliteiten.’
Fondsbeheerder ASN Impact Investors bouwt sinds goed een jaar samen met StartGreen aan het Energie & Innovatiefonds, de opvolger van het ASN Groenprojectenfonds. “Ook deze laatste transactie bewijst de kracht van onze combinatie’, zegt fondsanalist Anja van Gurp. ‘We delen een visie op de energietransitie en kunnen samen meer impact maken. Daarbij zit StartGreen echt in de haarvaten van de markt en weet het met welke financieringsoplossingen ondernemers en projectontwikkelaars verder komen.’
STARTGREEN CAPITAL SNAPT ZONNE-ENERGIE
StartGreen Capital en Klimaatfonds Nederland kennen elkaar al langer, ze werkten eerder onder meer samen aan een groot zonnepark in Almelo. Dat gaf wederzijds vertrouwen, en maakt het mogelijk om ook complexere projecten snel te structureren, zeggen Leuftink en Welage.
‘We wisten precies wat er nodig was’, zegt Welage, ‘En er was ook enige tijdsdruk. We konden snel schakelen omdat we elkaar al zo goed kennen.’ Leuftink: ‘Voor ons is het ook fijn dat ze verstand hebben van dit type assets. Ze snappen zonne-energie, we hoeven ze ook niets uit te leggen over de risico’s en rendementen in onze markt. Ze brengen dus niet alleen kapitaal mee maar zijn ook een extra paar ogen, stellen kritische vragen.’
Dat is natuurlijk de kern van zijn vak, stelt Welage. ‘Als belegger wil je zoveel mogelijk risico’s mitigeren en toch een goed rendement er uithalen.’
Anja van Gurp, fondsanalist ASN Energie & Innovatiefonds
Floris Leuftink, Managing director en medeoprichter van Klimaatfonds Nederland
ZONNEVELD AAN- EN UITZETTEN
Door het groeiende aanbod van zonne- en windenergie ontstaan steeds vaker negatieve uren:
momenten waarop het aanbod van elektriciteit groter is dan de vraag en de stroomprijs negatief
wordt. Wie op zo’n moment produceert, verliest geld.
Klimaatfonds Nederland laat zijn parken daarom actief aansturen: op momenten dat er onbalans
op het net is of dat prijzen gunstig zijn, worden systemen in- en uitgeschakeld. ‘Je moet het park
nog steeds uitzetten als de prijs negatief is, maar daarna ook slim weer aanzetten. Je houdt al met
al nu dus rekening met een lagere opbrengst.’
Stijn Welage, investment director bij StartGreen Capital
BATTERIJEN GAAN HET VERSCHIL MAKEN
Dat rekent in Brabant nog steeds rond, maar op termijn zal ook bij dit park een batterijproject
worden ontwikkeld, zodat energie kan worden opgeslagen om die op het juiste moment te
leveren. Klimaatfonds Nederlands en ASN Energie & Innovatiefonds gaan samen de batterij
ontwikkelen.
‘Batterijen worden een essentieel onderdeel van de energie-infrastructuur’, zegt Leuftink. ‘We
gaan bij veel bestaande projecten ook energieopslag financieren. Dat was lang een harde noot
om te kraken maar de prijzen van batterijen dalen op dit moment hard. Ze gaan de komende jaren
echt het verschil maken in de energietransitie.’
Klimaatfonds Nederland wil de positieve effecten op de biodiversiteit gaan meten, in samenwerking met de gemeente en mogelijk een universiteit. ‘Met een financiële bril op wil je het liefst zoveel mogelijk panelen op een stuk grond plaatsen’, zegt Leuftink. ‘Maar met een duurzaamheidsbril is dit precies wat je wilt. In een van onze andere parken is inmiddels bijna veertig procent van het oppervlak blijvende natuur.’
OOK DE MOEILIJKE PROJECTEN VLOTTREKKEN
Wat Leuftink betreft laat De Melkbussen zien dat ook in een uitdagende markt nog altijd succesvolle duurzame energieprojecten gerealiseerd kunnen worden, mits financiering, expertise en ondernemerschap elkaar op het juiste moment treffen. ‘Er zitten nog genoeg plannen in de pijplijn in Nederland. Als we ook de moeilijke projecten vlot kunnen trekken, is er voor ons nog volop te groeien in opgesteld vermogen.’
En Kobus en Kwiebus? Die krijgen na afronding van de bouw weer een prominente plek op een terp aan de rand van het park. Verlicht met groene stroom, zodat ze ook ‘s nachts zichtbaar blijven voor wie over de A58 rijdt.
KRUIDENAKKERS EN KIKKERPOELEN