ASN Energie & Innovatiefonds financiert overname van Zelfstroom
Zelfstroom verhuurt zonnepanelen om zon op dak bereikbaar te maken voor meer consumenten. Onlangs werd dit bedrijf overgenomen door een partij die de volgende stap wil maken in de energietransitie. Het ASN Energie & Innovatiefonds maakte dit mede mogelijk met een financiering.
De markt voor zonnepanelen was de afgelopen jaren behoorlijk turbulent, vooral in het particuliere segment. Prijsdalingen in de solarindustrie en de salderingsregeling zorgden voor een korte terugverdientijd voor woningeigenaren, die massaal een zonne-installatie hadden aangeschaft. Onzekerheid over het voortbestaan van de salderingsregeling leidde daarna echter tot een behoorlijke terugval van het aantal nieuwe installaties. Inmiddels is duidelijk dat het per 2027 is gedaan met het ‘wegstrepen’ van stroom.
Ook Zelfstroom heeft die hausse en neergang in de zonnemarkt goed gevoeld. Ruim tien jaar geleden begon het met iets wat toen baanbrekend was: zonnepanelen verhuren. Die kwamen daardoor binnen het bereik van woningeigenaren die wel een dak hadden, maar niet direct de middelen om te investeren in een zonnepanelen.
Zonder grote investering vooraf konden zij dankzij een huurcontract lagere energiekosten tegemoetzien. Tegen een vast maandbedrag zorgde Zelfstroom voor de zonnepanelen en het onderhoud, na 10 of 15 jaar kunnen klanten tegen vergoeding eigenaar worden van de panelen, die rond de 25 jaar meegaan.
Zelfstroom is uitgegroeid tot de grootste aanbieder van zonnepanelen via lease en verhuur in Nederland, met meer dan 21.500 klanten. Doordat de particuliere markt voor zonnepanelen scherp terugliep, werd de werving van nieuwe huurders een tijd geleden echter gestaakt.
Onlangs kreeg het een ambitieuze nieuwe eigenaar, die klanten wil helpen om meer uit hun zonnepanelen te halen. Het gaat om Green Impact Investing, de investeringsmaatschappij van de twee oprichters van energiebedrijf Greenchoice, die samen met managing partner Jeroen van der Beek bouwen aan een portfolio van impactbedrijven.
‘Ze hebben als ondernemers zelf succes en hadden kunnen zeggen: we gaan ervan genieten’, zegt Van der Beek. 'Maar ze genieten meer van het ondernemen zelf: zaken op gang helpen, toffe nieuwe dingen doen. Bovendien voelen ze het ook als hun verantwoordelijkheid om hun vermogen op een goede manier aan het werk te zetten.’
Managing partner, Jeroen van der Beek
Samen met installatiebedrijf Saman Groep, dat voortaan alle service en onderhoud gaat doen, en mede gefinancierd met een lening vanuit het ASN Energie & Innovatiefonds, kreeg Green Impact investing met Zelfstroom een grote portefeuille met langjarige huurcontracten in handen die goed renderen. Maar het is uitdrukkelijk de bedoeling om ook de business development vanuit Zelfstroom weer op te starten, zegt Van der Beek.
Er ontstaat momenteel namelijk een run op thuisbatterijen, en Zelfstroom wil die gaan verhuren aan zijn klanten. ‘Het is een geweldige mogelijkheid om de huishoudens met zonnepanelen te helpen om de stap naar meer zelfconsumptie te maken.’
Gemiddeld gebruiken huishoudens slecht 30 procent van hun zonnestroom zelf, de rest gaat vanaf 2027 zonder vergoeding het net op. Van der Beek: ‘Elke eigenaar van zonnepanelen wil daarom het eigen verbruik opschroeven. Een thuisbatterij is dé manier om dat te realiseren: je kunt er het eigen verbruik mee verdubbelen tot 60, 70 procent.’
Thuisbatterijen vormen nu een markt die zich, zegt Van der Beek, op hetzelfde punt bevindt als die van zonnepanelen zeven jaar geleden: de prijzen dalen snel, maar van de kleine drie miljoen woningen met zonnepanelen hebben nog maar heel weinig zo’n batterij aangeschaft.
Voor het ASN Energie & Innovatiefonds past de ambitie van Zelfstroom en Green Impact Investing perfect bij de doelstelling: kapitaal inzetten om de energietransitie verder op gang te helpen, met als doel grotere energiezekerheid in Nederland en het terugdringen van fossiele energie. Het ASN Energie & Innovatiefonds verstrekte daarom een achtergestelde lening, waarmee de overname mede kon worden gefinancierd.
Fondsanalist Anja van Gurp
‘Vanuit het ASN Energie & Innovatiefonds willen we de zon-op-dak sector blijven ondersteunen’, zegt fondsanalist Anja van Gurp. ‘De tienduizenden huishoudens die via Zelfstroom zonnepanelen op hun dak hebben, dragen dagelijks bij aan de essentiële decentrale energieopwekking van Nederland.’
De achtergestelde lening (junior debt) was een belangrijke pilaar in de financieringsstructuur, zegt Van Gurp. Van der Beek: ‘Het was gewoon prettig en snel schakelen met het ASN Energie & Innovatiefonds en hun investment advisor StartGreen Capital. StartGreen Capital kent de energiebusiness en de relevante innovaties door en door. Beide partners werken vanuit een bepaalde drive die vertrouwen wekt.’
Dat beaamt Erhan Yildiz, die als investment Director bij StartGreen Capital deel uitmaakte van het dealteam. ‘Deze transactie laat goed zien waar wij waarde toevoegen: het verbinden van kapitaal met innovatieve businessmodellen in de energietransitie.’
Het is bovendien de bedoeling dat de samenwerking tussen het ASN Energie & Innovatiefonds en de Zelfstroom-eigenaar verder gaat dan deze financiering. ‘Zelfstroom heeft een unieke positie opgebouwd met zon-op-dak via lease, en wij zien veel potentie om die klantbasis verder te ontwikkelen richting flexibiliteit en zelfconsumptie, bijvoorbeeld met thuisbatterijen. Juist in een veranderende markt is het essentieel om financieringsstructuren te bouwen die ruimte geven voor die volgende stap.’
Erhan Yildiz, Diretor StartGreen Capotal
Zodra de verhuur van thuisbatterijen een vlucht neemt en ook daarvoor financiering nodig is, ligt het voor de hand dat Van der Beek daarvoor opnieuw bij het fonds aanklopt.
Tot nu toe ging het in discussies over de consumentenmarkt voor zonnepanelen vaak over de terugverdientijd. Van der Beek vraagt liever aandacht voor het grotere plaatje. De daken van alle Zelfstroomklanten samen wekken jaarlijks zoveel stroom op dat er circa 13.400 ton CO₂-uitstoot wordt vermeden, en daarmee ook een geschatte schade aan de biodiversiteit van 235 hectare.
De miljoenen huishoudens die al schone energie opwekken met zonnepanelen staan er ook na 2027 structureel beter voor: ze zijn minder afhankelijk van fossiele brandstofprijzen en de panelen verhogen de waarde van de woning alleen al via een beter energielabel. ‘De nieuwe energiecrisis heeft de stroomrekening voor veel Nederlanders nog niet merkbaar geraakt, maar het maakt de kwetsbaarheid van ons energiesysteem wel weer zichtbaarder dan ooit.’
De tienduizenden huurders van panelen zijn intussen een perfect vertrekpunt voor de groene ambities van Zelfstroom – die goed aansluiten bij de visie van het ASN Energie & Innovatiefonds.
‘Wij zijn een ecosysteem aan het bouwen waarin we die mensen stap voor stap verder helpen in de energietransitie. Voor nu is het een thuisbatterij erbij die het eigen verbruik opschroeft, maar dingen als het slimmer sturen van stroom, een dynamisch energiecontract en misschien een laadpaal voor de elektrische auto horen er ook bij.’
‘De energietransitie gaat door, ook na 1 januari 2027, en wij willen consumenten daarin begeleiden. Met een eerlijk en passend aanbod waarbij er onder aan de streep iets over blijft. Voor de klant én voor de beleggers in het ASN Energie & Innovatiefonds. Zo hou je de transitie gaande.’
