Rijden op windenergie in plaats van diesel. Op een bedrijventerrein in Veghel start een energieproject dat perfect laat zien hoe je de energietransitie lokaal kunt vlottrekken: een energiehub combineert hier windturbines met laadpleinen en batterijen in een slimme samenwerking met ondernemers.
Langs de A50 bij Veghel, aan de rand van bedrijventerrein De Dubbelen, wordt dit najaar de fundering gelegd voor vier flinke windturbines. Samen zijn ze goed voor 18 megawatt aan vermogen, genoeg om ruim 17.000 huishoudens van stroom te voorzien. Maar het zijn vooral de bedrijven in de omgeving die staan te springen om extra schone energie.
Dat maakt het project Veghel Win(d)t, waaraan het ASN Energie & Innovatiefonds onlangs een financiering verstrekte van enkele miljoenen, bijzonder. Het initiatief kwam tien jaar geleden van lokale bedrijven die samen hun energietoekomst wilden veiligstellen. De ontwikkeling van het windpark besteedden ze uit aan consortium van Renewable Factory en Jeroen Dooper.
LOKAAL ENERGIEPROBLEEM OPLOSSEN
In 2016 was netcongestie nog geen fenomeen en waren zonneparken nauwelijks rendabel door de hoge prijzen voor panelen. Wind op land gold als dé manier om je business te vergroenen.
Wat dat betreft is er veel veranderd. De bedrijven op De Dubbelen hebben inmiddels een groeiende stroombehoefte omdat ze willen meegaan in de energietransitie. Ze elektrificeren hun productieprocessen, hun logistiek. Concreet: hun vrachtwagens kunnen en moeten op steeds meer plekken uitstootvrij gaan rijden.
Maar een laadplein met megawattvermogens voor trucks, daar is op het Nederlandse stroomnet nauwelijks tot geen ruimte meer voor. Daarom is de windenergie die straks uit de vier turbines een steenworp verderop komt zo dringend nodig. Dooper: “We lossen echt een lokaal probleem op, samen met de gemeente en bedrijven in de omgeving.”
BOUWSTEEN VOOR ENERGY HUB VEGHEL
De turbines van Veghel Win(d)t worden de eerste bouwsteen van Energy Hub Veghel, een complex met batterijopslag, twee laadpleinen voor elektrische vrachtwagens en op termijn mogelijk ook de productie van groene waterstof. Het project is aangewezen als een van de drie ‘use cases’ binnen Charging Energy Hubs, een initiatief waarmee de logistieke sector de uitrol van krachtige laadinfrastructuur wil versnellen.
Bas de Bruin (links) en Jeroen Dooper
Bas de Bruin, CFO en medeoprichter van REF:
“Het bedrijfsleven en kennisinstellingen willen hier lessen uit trekken over de technologie maar ook over de samenwerking tussen verschillende partijen binnen de energy hub en hoe je bijvoorbeeld met elkaar afrekent. Wij zijn ervan overtuigd dat dit de toekomst is.”
VOLHARDING IN DUURZAME ENERGIEPROJECTEN
Zowel Dooper als het team van REF hebben een flinke staat van dienst als vergunningsadviseurs en ontwikkelaars van duurzame energieprojecten. Daarbij komt ook enige volharding kijken, als je Dooper hoort.
“Je moet nu eenmaal zorgen voor een goede onderbouwing van je plan. Er komt geluidsonderzoek bij kijken, slagschaduwberekeningen, de verkeersveiligheid mag niet in het geding komen. Hier hebben we bijvoorbeeld ook gekeken hoe de windturbines effect hebben op de vleermuizen die hier langs de Zuid-Willemsvaart leven.”
FINANCIERING ALS MIJLPAAL
Na het indienen van een vergunningaanvraag in 2019 kreeg Veghel Win(d)t in 2022 definitief groen licht. Vervolgens waren nog wel wat aanpassingen in de vergunningen nodig vanwege nieuwere types windturbines en inmiddels verstreken vergunningstermijnen. Nadat ook de grond, de netaansluiting en last but not least de langjarige SDE++-subsidie waren geregeld, kon de daadwerkelijke bouw van het park worden voorbereid.
Mede dankzij de financiering van het ASN Energie & Innovatiefonds gaan de turbines volgens plan eind 2027 draaien. “Een windpark ontwikkelen is rennen en stilstaan tegelijk”, zegt Dooper. “Je bent voortdurend bezig met onderzoeken, vergunningsprocedures en afstemming met tientallen partijen. Als alles uiteindelijk samenkomt, voelt de financial close echt als een enorme mijlpaal.”
WAAROM ASN ENERGIE & INNOVATIEFONDS INSTAPT
Het ASN Energie & Innovatiefonds neemt een minderheidsbelang in Veghel Win(d)t en verstrekt een aandeelhouderslening. Het project past goed bij het risicoprofiel van het fonds: nu alle ontwikkelrisico’s achter de rug zijn, biedt het uitzicht op een stabiele kasstroom uit de stroomcontracten en de SDE++-subsidie die voor vijftien jaar wordt verstrekt.
“Wat ons aansprak, is de professionaliteit en de volharding waarmee Renewable Factory dit project heeft ontwikkeld,” zegt Erhan Yildiz, investment director van StartGreen, de investment advisor van het fonds. “Na meer dan tien jaar bloed, zweet en tranen waren alle details zorgvuldig uitgewerkt.”
“Ik noem het sweat capital, de tijd en kosten die we tot nu toe in dit project hebben gestoken”, zegt De Bruin van Renewable Factory “Nu de ontwikkelrisico’s achter de rug zijn, kun je bij de banken terecht voor een deel van de financiering, maar je hebt ook risicodragend vermogen nodig. Met StartGreen en het ASN Energie & Innovatiefonds paste dat het beste.”
WIND TEGEN NETCONGESTIE
Gezien de aanloop van meer dan tien jaar vraag je je af hoe aantrekkelijk het nog is om wind op land te ontwikkelen, nu zonneparken op land gemeengoed zijn en wind op zee een enorme vlucht heeft genomen.
Erhan Yildiz, StartGreen Capital
“Wind en zon vullen elkaar aan,” reageert Dooper. “Zonnepanelen leveren enorme pieken op momenten dat daar feitelijk te weinig vraag voor is, vooral in de zomer. Wind produceert ook in de winter en ‘s nachts energie. Daardoor is er nog heel veel ruimte om door te bouwen aan wind, zodat het een nog belangrijkere energiebron wordt.”
Met alleen windparken op zee komen we er niet, stelt Dooper, en bovendien moet ook windenergie lokaal en dicht bij de vraag beschikbaar zijn. Stroom die lokaal wordt opgewekt, hoeft niet over lange afstanden door het elektriciteitsnet te worden vervoerd. Dat helpt om de steeds grotere problemen met netcongestie te beperken.
Anja van Gurp, fondsanalist ASN Energie & Innovatiefonds
UPSIDE DOOR LAADPLEINEN
Dat deze basis voor een energy hub zoveel meer is dan alleen een windproject, maakt het perfect voor ASN Impact Investors, zegt fondsanalist Anja van Gurp. “Dit is voor ons een schoolvoorbeeld van waar het ASN Energie & Innovatiefonds voor bedoeld is. Veghel Win(d)t pakt lokale verduurzaming, de energietransitie en het oplossen van netcongestie tegelijk aan. Door innovatief gebruik te maken van bestaande technologie en die aan elkaar te koppelen.”
Daarin schuilen ook kansen voor de toekomst, zegt De Bruin van REF. “De upside zit straks in de energy hub, waaraan het windpark duurzaam geproduceerde kWh’s kan leveren, laadpleinen realiseert en netcapaciteit beschikbaar stelt.”
VLEERMUIZENLEVENS SPAREN
Maar hoe zit het eigenlijk met die vleermuizen? Hun vlieggedrag werd voor het hele seizoen en alle weersomstandigheden in kaart gebracht. De windturbines beschikken nu over wat Dooper een ‘stilstandvoorziening’ noemt: op momenten dat de vleermuizen actief zijn, staan de turbines tijdelijk stil om slachtoffers te voorkomen. “Het voordeel: ze vliegen vooral bij schemer, als het niet hard waait. Zo lopen we niet veel opwek mis maar sparen we heel wat vleermuizenlevens.”
